മധ്യപൂർവേഷ്യയിലെ നിലവിലെ സങ്കീർണ്ണമായ സാഹചര്യങ്ങൾക്കിടയിൽ, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ചരക്കുനീക്കത്തെയും എണ്ണവ്യാപാരത്തെയും ബാധിക്കുന്ന ഒരു നിർണായക പ്രഖ്യാപനമാണ് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡൻ്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് നടത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ സുരക്ഷ ഇനി മുതൽ അമേരിക്ക ഏറ്റെടുക്കുമെന്നും, ഇതിന് പകരമായി അതുവഴി കടന്നുപോകുന്ന എല്ലാ ചരക്കുകപ്പലുകളിൽ നിന്നും 20 ശതമാനം ടോൾ ഈടാക്കുമെന്നുമാണ് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുള്ളത്. ട്രംപിൻ്റെ ഈ പ്രഖ്യാപനത്തിനെതിരെ ഇറാൻ ഇതിനോടകം ശക്തമായ പ്രതിഷേധവുമായി രംഗത്തെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
‘രക്ഷാധികാരി’യായി അമേരിക്ക; ടോൾ പ്രഖ്യാപനം ട്രൂത്ത് സോഷ്യലിലൂടെ
തൻ്റെ ഔദ്യോഗിക സമൂഹ മാധ്യമ അക്കൗണ്ടിലൂടെയാണ് ട്രംപ് അമേരിക്കയുടെ പുതിയ നിലപാട് വ്യക്തമാക്കിയത്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വളരെ ദീർഘകാലമായി അമേരിക്ക സംരക്ഷിച്ചു വരികയാണെന്നും, എന്നാൽ അതിന് അമേരിക്കയ്ക്ക് ഇതുവരെ യാതൊരുവിധ പ്രതിഫലവും ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, ഇനിമുതൽ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള ചെലവ് വഹിക്കുന്ന രീതിയിൽ, കപ്പലുകളിൽ നിന്ന് തന്നെ ടോൾ ഈടാക്കുമെന്നാണ് ട്രംപ് തൻ്റെ പ്ലാറ്റ്ഫോമായ ട്രൂത്ത് സോഷ്യലിൽ കുറിച്ചത്. യു.എസ് ഇനിമുതൽ ഹോർമുസിന്റെ ‘രക്ഷാധികാരി’ എന്ന നിലയിലായിരിക്കും പ്രവർത്തിക്കുകയെന്നും, അതുവഴി കടന്നുപോകുന്ന ചരക്കുകപ്പലുകളിൽ നിന്ന് 20 ശതമാനം ടോൾ ഈടാക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം ആവർത്തിച്ചു വ്യക്തമാക്കി.
വിദേശ ഇടപെടൽ അംഗീകരിക്കില്ലെന്ന് ഇറാൻ
ട്രംപിന്റെ പ്രസ്താവന ഇറാനിൽ വലിയ പ്രതിഷേധമാണ് ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണം സ്വന്തമായി ഏറ്റെടുക്കാൻ അമേരിക്കയ്ക്ക് ആകില്ലെന്ന് ഇറാൻ പ്രതികരിച്ചു. അമേരിക്കയുടെ ഇത്തരം നീക്കങ്ങൾ നിലവിലുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങൾക്കും തങ്ങളുടെ പ്രാദേശിക പരമാധികാരത്തിനും പൂർണ്ണമായും വിരുദ്ധമാണെന്നും ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കി. ആഗോള തലത്തിലെ എണ്ണവ്യാപാരത്തിൽ നിർണായക സ്ഥാനമുള്ള ഈ സുപ്രധാന സമുദ്രപാതയുടെ കാര്യത്തിൽ യാതൊരുവിധ വിദേശ ഇടപെടലും തങ്ങൾ അംഗീകരിക്കില്ലെന്ന കർശന നിലപാടിലാണ് ഇറാൻ ഉള്ളത്.
മുൻനിലപാടുകളും പുതിയ പ്രതിസന്ധിയും
മേഖലയിൽ സംഘർഷം രൂക്ഷമായ നാളുകളിൽ ഒമാനും ഇറാനും സംയുക്തമായി ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് നിയന്ത്രിക്കുമെന്നും, അവിടെ ചുങ്കം ഏർപ്പാടാക്കുമെന്നും ഇറാൻ നേരത്തെ തന്നെ അറിയിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ, ഈ പ്രശ്നത്തിൽ ഇതാദ്യമായാണ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് പിടിച്ചെടുക്കുമെന്ന് അവകാശപ്പെട്ട് പരസ്യമായി രംഗത്തെത്തുന്നത്.
അമേരിക്കയുടെ ഈ പുതിയ പ്രഖ്യാപനം പ്രാവർത്തികമാക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ അത് ഗൾഫ് മേഖലയിൽ വലിയ സൈനിക-നയതന്ത്ര സംഘർഷങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചേക്കാം. ലോകത്തെ എണ്ണ വിതരണത്തിന്റെ പ്രധാന സിരയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലുണ്ടാകുന്ന ഏതൊരു തടസ്സവും ആഗോള വിപണിയിൽ എണ്ണവില കുത്തനെ ഉയരാൻ കാരണമാകും. ഇറാന്റെ പരമാധികാരത്തിന്മേലുള്ള നേരിട്ടുള്ള വെല്ലുവിളിയായി ഇത് മാറുന്നതിനാൽ, വരും ദിവസങ്ങളിൽ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ വഷളാകാനാണ് സാധ്യത